Astronomlar, doğal bir teleskop gibi davranan olağanüstü bir kozmik olayın yardımıyla güçlü bir nötrino patlamasının kaynağını tespit etti. Atacama Büyük Milimetre/milimetre-altı Dizisi (ALMA) ile yapılan gözlemler, beklentileri alt üst eden bir sonuç ortaya koydu.
Kara Delik Sanılan Galaksi Aslında Bir Yıldız Fabrikası
Araştırmacılar başlangıçta, nötrino sinyaliyle ilişkilendirilen son derece parlak ve uzak bir galaksiye süper kütleli bir kara deliğin güç verdiğinden şüphelendi. Ancak gözlemler, galaksinin enerjisinin yoğun yıldız oluşumundan geldiğini gösterdi. Bulgu, evrendeki gizemli yüksek enerjili nötrinoların nereden kaynaklandığını açıklamaya yardımcı olabilecek önemli bir kanıt sunuyor.
Nötrinolar, bilimin bildiği en şaşırtıcı parçacıklar arasında. Sayısız nötrino, maddeyle neredeyse hiç etkileşime girmeden uzayda ve hatta Dünya’nın içinden geçip gidiyor. Astronomlar nötrino üretebilen birkaç galaksi belirlemiş olsa da, bilinen bu kaynaklar şimdiye dek saptanan çok sayıda yüksek enerjili nötrinoyu açıklamaya yetmiyor.
“Gölge Patlatıcı” (Shadow Blaster)
MITOS Science Co., Ulusal Merkez Üniversitesi, Chung Yuan Christian Üniversitesi, Tohoku Üniversitesi, Fukui Teknoloji Üniversitesi ve Japonya Ulusal Astronomi Gözlemevi’nden uluslararası bir ekip, Güney Kutbu’ndaki IceCube Nötrino Gözlemevi tarafından saptanan IC 210922A adlı yüksek enerjili nötrino olayının izini sürdü. İz, Dünya’dan yaklaşık 11 milyar ışık yılı uzaklıktaki JCMT0402−0424 adlı son derece parlak bir galaksiye ulaştı.
Benzer Haberler
Signal Başkanı Meredith Whittaker: “Yapay Zeka Sohbet Botları Arkadaşınız Değil”
WhatsApp, “Bir Kez Görüntüle” Özelliğini Metin Mesajlarına da Getiriyor
Android 17 Kararlı Sürümü Yayınlandı: Pixel Cihazlara Dağıtılmaya Başlandı
Norveç İlkokullarda Üretken Yapay Zekaya Geniş Çaplı Yasak Getiriyor
James Webb, Jüpiter Benzeri Gezegeni Yörüngede Kavrulurken Yakaladı
Otomobil Üreticileri Android Auto’dan Vazgeçiyor: İşte Nedenleri
Bu galakside süper kütleli bir kara deliğe işaret eden enerjik yayımlara rastlanmadı. Yoğun tozla örtülü olduğu için görünür ışıkta zor seçilen galaksi, milimetre-altı dalga boylarında ise yoğun biçimde parlıyor. Gizli yapısı ve bu dalga boylarındaki aşırı parlaklığı nedeniyle ekip galaksiye “Gölge Patlatıcı” (Shadow Blaster) takma adını verdi.
Doğal Bir Teleskop: Kütleçekimsel Mercek
Astronomlar, Gölge Patlatıcı’nın derinliklerine, galaksi ile Dünya arasında konumlanan başka bir galaksinin sağladığı şanslı bir hizalanma sayesinde bakabildi. Öndeki galaksinin kütleçekimi, Gölge Patlatıcı’dan gelen radyo dalgalarını büküp güçlendirerek adeta doğal bir teleskop oluşturdu. Bu kütleçekimsel mercek etkisi, ALMA’nın uzak galaksiyi çok daha ayrıntılı incelemesine olanak tanıdı.
Radyo gözlemleri yine güçlü bir kara delik belirtisi göstermedi; veriler enerjinin güçlü yıldız oluşumundan geldiğine işaret etti. Araştırmacılar ayrıca galaksinin merkezinde yoğun bir “kompakt çekirdek” tespit etti: yaklaşık 1.500 ışık yılı genişliğindeki bir bölgeye sıkışmış muazzam miktarda gaz ve toz. Böylesine aşırı bir ortam nötrino üretebilecek nitelikte.
Yüksek Enerjili Nötrinolar İçin Yeni Bir Açıklama
Sonuçlar, yoğun yıldız oluşturan galaksilerin, yüksek enerjili nötrinoların önemli ve şimdiye dek hak ettiği değeri görmemiş bir kaynağı olabileceğini ortaya koyuyor. Ekibe göre hızlı yıldız oluşumu yaşayan kompakt, toz açısından zengin yıldız patlaması (starburst) galaksileri, yüksek enerjili nötrino arka planının kayda değer bir bölümünü oluşturabilir. Analizler, bu galaksilerin evrende gözlenen yüksek enerjili nötrinoların yüzde 20’sine kadarını açıklayabileceğini gösteriyor. Gelecekteki çalışmalarla doğrulanırsa bu keşif, evrenin en yakalanması güç parçacıklarından bazılarının nasıl üretildiğine dair anlayışımızı önemli ölçüde değiştirebilir.
Kaynak: ScienceDaily
Ne düşünüyorsun?