Yapay zeka (YZ) araçları, odaklanma ve planlama sorunları yaşayan öğrenciler için faydalı olabilir, ancak aşırı bağımlılık, bilişsel gelişimi engelleyebilir, araştırmacılar uyarıyor.
Sınıflarda yapay zeka kullanımıyla ilgili tartışmalar devam ediyor ve eğitimciler hala bu teknolojinin rolünü tanımlamaya ve kullanımını etkin bir şekilde izleme yöntemleri geliştirmeye çalışıyor.
Bununla birlikte, bazı durumlarda yapay zeka, odaklanma ve dikkat gibi yürütücü işlevlerde (Yİ) sorun yaşayan öğrenciler için özellikle faydalı olabilir. Yeni bir araştırmaya göre, bu araçlar öğrenci performansı arasındaki farkları kapatmaya yardımcı olabilir.
Yapay Zeka, Zorlanan Öğrenciler İçin Destekleyici Olabilir
İsveç’teki Lund Üniversitesi araştırmacıları, ergen öğrencilerin sınıfta üretken yapay zekanın faydalılığını nasıl algıladığını inceledi. Araştırmanın baş yazarı ve okul psikoloğu Johan Klarin, “Yürütücü işlev zorlukları daha fazla olan öğrencilerin, özellikle ödevlerini tamamlarken yapay zeka araçlarını daha faydalı bulduklarını gördük” dedi.
Bu bulgu, bilişsel süreçlerle mücadele eden öğrenciler için bu araçların destekleyici bir yardımcı olarak potansiyelini vurguluyor.
Araştırmacılar, yapay zekaya yönelme eğilimi gösteren öğrenciler ile planlama, duygusal düzenleme ve görev tamamlama gibi belirli zorlukları daha yüksek düzeyde yaşayan öğrenciler arasında bir bağlantı tespit etti. Araştırma, Frontiers in Artificial Intelligence dergisinde yayınlandı.
Araştırma Sonuçları ve Bulgular
Araştırma iki farklı çalışmaya dayanıyor. İlk çalışmada, İsveç’in güneyindeki dört ilkokuldan 12-16 yaş arası 385 öğrenci yer aldı. İkinci çalışmada ise aynı liseye kayıtlı, 15-19 yaş arası 359 öğrenci incelendi.
Çalışmalar, daha genç öğrencilerin %14,8’inin eğitimlerinin bir parçası olarak üretken yapay zeka kullandığını, buna karşın daha büyük yaş grubundaki öğrencilerin %52,6’sının bu araçları kullandığını ortaya koydu.
YZ sohbet botları arasında, ChatGPT açık ara en çok kullanılan araç oldu; genç öğrencilerin %70’i ve daha büyük yaştaki öğrencilerin %88,9’u tarafından kullanıldığı belirlendi.
Öğrencilerin Büyümesini Engellemeden Destek Olmak
Araştırmaya göre, okul çalışmalarında zorluk çeken öğrenciler, özellikle planlama, inhibisyon ve bilişsel esneklik sorunları olanlar, yapay zeka araçlarını ödevlerini tamamlarken oldukça yardımcı buldu.
Klarin, bu öğrencilerin okul çalışmalarını tamamlama konusunda zorlandıklarını belirterek, “Onları okul çalışmalarının son aşamalarında yönlendiren bir destekleyici araç, zamanında tamamlanma olasılığını artırabilir” dedi.
Ayrıca, bu öğrenciler yapay zekayı karmaşık görevleri parçalamak veya planlama zorluklarının üstesinden gelmek için telafi edici bir araç olarak kullandı.
Aşırı Bağımlılık Riski ve Bilişsel Gelişim
Ancak, araştırmacılar, okul çalışmalarında yapay zeka araçlarının sürekli kullanımının aşırı bağımlılık riski taşıdığı konusunda uyarıyor. Yapay zekayı görevleri tamamlamak için kullanmak, özellikle ergenlik döneminde kritik bilişsel becerilerin gelişimini azaltabilir.
Bu nedenle, bu dönemde yapay zekaya aşırı bağımlılık, zorlukların üstesinden gelmeyi öğrenmek yerine hızlı bir çözüm aramak, genç öğrencilerin bu yeteneklerinin doğal gelişimini engelleyebilir ve ileride daha karmaşık görevlerle başa çıkmalarını zorlaştırabilir.
Klarin, “Öğrenciler mevcut becerilerini artırmak yerine üretken yapay zekaya güvenirlerse, bu bilişsel becerilerin gelişimini engelleyebilir veya hatta kötüleşmesine yol açabilir” dedi.
Eğitimde Yapay Zekanın Dengeli Kullanımı
YZ’nin eğitimde hızla ilerlemesi ve özellikle genç öğrenciler arasında daha da entegre hale gelmesiyle birlikte, bu araçların büyümeyi etkilemeden faydalı olmasını sağlamak gerekmektedir.
Klarin’e göre, eğitimciler yapay zekanın kullanımını ve amacını sürekli olarak denetlemeli, öğrenci becerilerinin yerine geçmekten ziyade, onları destekleyici bir araç olarak kullanılmasına odaklanmalıdır.
“Okullarda üretken yapay zekanın güvenli ve etkili kullanımı için net standartlar ve yönergeler belirlemek en önemli öncelik olmalıdır” dedi.
“Eğitimciler ve araştırma camiası, teknolojik ilerlemelerin eğitim ortamını iyileştirmesini sağlamak için proaktif bir yaklaşım benimsemeli” diye ekledi.












Ne düşünüyorsun?